Wypowiedzenie umowy na czas określony — co warto wiedzieć
Większość z nas na co dzień zawiera różnego rodzaju kontrakty. Niektóre z nich są elastyczne i można z nich zrezygnować z dnia na dzień (np. Netflix), inne jednak wiążą nas na określony, sztywny czas. Umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych na 24 miesiące z nowym telefonem, czy roczne karnety na siłownię z promocyjną opłatą (np. CityFit), to najpopularniejsze przykłady. Co jednak, gdy sytuacja życiowa zmusi Cię do wcześniejszego zerwania takiego zobowiązania? Czy umowę na czas oznaczony w ogóle można wypowiedzieć?
Zasada trwałości umów (Pacta sunt servanda)
Zacznijmy od podstawy prawnej. Prawo cywilne stoi na straży dotrzymywania zawartych układów. Jeśli zobowiązałeś się płacić za usługę przez dwa lata, to zasadniczo powinieneś to robić, a firma ma prawo oczekiwać od Ciebie tego przychodu i na jego podstawie planować swój biznes. Dlatego też zrywanie umowy na czas oznaczony nazywane jest "przedterminowym rozwiązaniem" i zazwyczaj rodzi konsekwencje finansowe w postaci zwrotu udzielonych ulg.
Sankcje i "kary" za wcześniejsze rozwiązanie
O potocznie nazywanych "karach za zerwanie umowy" krążą legendy. W rzeczywistości to, czym obciąża Cię dostawca (np. operator internetu taki jak Orange lub Vectra), nie jest wprost karą umowną w sensie prawnym (kary umowne dotyczą wyłącznie niewykonania zobowiązań niepieniężnych). Jest to żądanie zwrotu ulgi przyznanej przy zawieraniu umowy.
Decydując się na umowę lojalnościową, często dostajesz coś w promocji: niższy abonament, darmowy ruter, telefon za złotówkę, darmową instalację. W dokumencie, który podpisałeś, znajduje się tzw. "kwota przyznanej ulgi". Prawo telekomunikacyjne w Polsce mówi jasno: w razie rozwiązania umowy przed czasem, operator ma prawo zażądać zwrotu tej ulgi, ale jej kwota musi być pomniejszona proporcjonalnie o czas, przez jaki umowa już trwała. Zatem im bliżej końca umowy zrywasz kontakt, tym mniej zapłacisz za to operatorowi.
Kiedy można wypowiedzieć bez ponoszenia kosztów?
Mimo że umowa terminowa jest wiążąca, istnieją wyjątkowe sytuacje życiowe i prawne, które dają konsumentowi furtkę do rozwiązania jej w trybie natychmiastowym, bez konieczności zwrotu wyżej wspomnianych ulg. Do takich sytuacji zaliczają się między innymi:
- Zmiana warunków (regulaminu/cennika): Jeśli firma nagle decyduje się na podniesienie stawek, usunięcie ulubionego kanału z pakietu TV albo zasadniczą zmianę regulaminu usług (która nie wynika ze zmiany prawa państwowego), masz święte prawo nie wyrazić na to zgody. Wtedy wysyłasz oświadczenie, że nie akceptujesz nowych warunków, a Twoja umowa rozwiązuje się w dniu wejścia ich w życie. W takiej sytuacji usługodawca nie ma prawa naliczać Ci żadnych kar ani opłat!
- Nienależyte wykonywanie umowy: Internet notorycznie przerywa? Prędkość jest drastycznie niższa niż ta gwarantowana w umowie (uwaga: gwarantowana, a nie "do 1000 Mbps")? Masz prawo do złożenia reklamacji, a jeśli usterki nie zostaną usunięte w wyznaczonym terminie (np. po wizytach techników) – do wypowiedzenia z winy operatora. Ostrzegamy jednak, by to rozwiązanie było legalne, musisz posiadać dowody (np. certyfikowane testy prędkości z serwisu PRO Speed Test udostępnianego przez UKE) oraz odpowiednio udokumentowany przebieg zgłoszeń serwisowych.
- Brak sygnału wskutek przeprowadzki: Jeżeli zmieniasz miejsce zamieszkania, operator może spróbować przenieść usługę na nowy adres. Jeśli jednak w nowym miejscu firma technicznie nie jest w stanie dostarczyć internetu o tych samych parametrach co na poprzednim adresie – wtedy (zgodnie z wieloma orzeczeniami sądów) przysługuje Ci prawo do zerwania umowy przed czasem bez opłat, chociaż niestety operatorzy często próbują z tym walczyć.
A co z karnetami sportowymi i szkołami?
Nie wszystkie branże podlegają rygorystycznemu prawu telekomunikacyjnemu. Umowy na siłownie czy zajęcia z języka angielskiego (jak Tutlo) rządzą się zapisami kodeksu cywilnego oraz prawem konsumenckim w zakresie klauzul abuzywnych. Wiele siłowni oferuje pakiety roczne w zamian za zniżkę – wcześniejsze odejście wiąże się często z koniecznością dopłacenia różnicy między stawką promocyjną (np. 99 zł) a zwykłą za miesiąc (np. 149 zł) za każdy miesiąc wykorzystany, czyli tzw. wyrównaniem. Tego typu zapisy są powszechnie uznawane za legalne pod warunkiem, że obie ceny widnieją w przejrzystym cenniku dostępnym przed podpisaniem umowy.
Ważne powody do rozwiązania umowy
W polskim prawie funkcjonuje pojęcie rozwiązania z "ważnych powodów" (w odniesieniu do umów-zleceń i umów o świadczenie usług – art. 746 § 3 KC). Jednak to, co Ty uznasz za "ważny powód" (np. straciłeś pracę i nie stać Cię na abonament), rzadko zostanie zaakceptowane przez korporację, jako wystarczający argument do dobrowolnego anulowania umowy bez odszkodowania. Jeżeli dostawca ma jasny regulamin ze zdefiniowaną karą/opłatą, będzie jej żądać. Zawsze jednak warto skontaktować się z Działem Utrzymania Klienta (DUK) lub napisać oficjalne pismo wyjaśniające Twoją trudną sytuację – czasem (choć rzadko) firmy wykazują się zrozumieniem i decydują się na ugodę z pobudek wizerunkowych.
Podsumowanie. Jak zrezygnować na czas oznaczony z głową?
Decydując się na wypowiedzenie terminowej umowy promocyjnej powinieneś:
- Sprawdzić datę zakończenia Twojej promocji – jeśli do końca zostało niewiele, np. miesiąc, zapłacisz tylko ułamek całej kwoty odszkodowania. Zadzwoń na infolinię i dokładnie dopytaj, ile wynosi "kwota do zwrotu na dzień dzisiejszy".
- Jeżeli kwota odstępnego jest znacznie wyższa niż suma Twoich miesięcznych abonamentów do końca umowy – lepiej zrezygnować w trybie zwykłym (zaznaczyć w wypowiedzeniu oświadczenie na koniec okresu oznaczonego). Wtedy wciąż korzystasz z usług do końca i płacisz normalne rachunki. Wypowiedzenie generuje się identycznie w generatorze wypowiedzeń Wypowiedz.to.
- Być świadomym swoich praw. Czekaj na zmiany cenników i regulaminów – to złote okazje do ucieczki od uciążliwego operatora!